Ontstekingsreuma: Ziekte van Reiter

S  a  m  e  n  v  a  t  t  i  n  g :

Algemeen
De ziekte van Reiter wordt gekenmerkt door het samengaan van o.a.: urinewegontsteking (urethritis), darmontsteking (dysenterie), artritis en/of oogvliesontsteking. Soms zijn er bijkomende ontstekingen ter hoogte van de achillesspees, de huid, slijmvliezen en enkele gewrichten. 
Tot op heden is nog niet bekend welke microbe (of meerdere microben) de urinewegontsteking veroorzaakt. 
De reeds lang bekende Reactieve Artritis, vroeger ook de soldatenziekte genoemd, werd in 1916 door de Duitse legerarts Reiter en iets later door de Franse legerarts Fiessenger-Leroy beschreven. Deze artsen stelden vast dat er onder de soldaten een tot dan toe onbekende epidemie was met als kenmerken: artritis, oogslijmvliesontsteking (conjunctivitis), urinewegontsteking (urethritis) en/of buikloop (diarree). 
De ziekte komt voornamelijk bij mannen voor. De leeftijd waarop de ziekte zich manifesteert ligt tussen de 20 en de 40 jaar. Bij de meeste patiënten zijn HLA-B27 positief. Aangezien de urinebuis bij vrouwen zeer kort is komt een urinewegontsteking zelden voor. Een baarmoederhalsontsteking (cervicitis) komt ervoor in de plaats. 
De artritis duurt meestal enkele maanden en geneest dan spontaan zonder ernstige restletsels. 
Soms is er een opflakkering van de artritis, maar mits aanpassing van de medicatie is de ziekte goed onder controle te houden.

Diagnose
Het samengaan van de urinewegontsteking, oogslijmvliesontsteking en gewrichtsontsteking wijzen meestal in de richting van de ziekte van Reiter. Bijkomend laboratoriumonderzoek (bloed, urine...) en eventueel radiografische onderzoek kunnen een hulp zijn bij de diagnose.

Plaats
De artritis treft vooral de onderste ledematen

Behandeling
Afhankelijk van het ziektebeeld geeft men gedurende een korte periode een breedwerkend antibioticum (tegen de urinewegontsteking) en een ontstekingswerend middel om de artritis tegen te gaan.

Opmerking
De ziekte zelf is niet erfelijk, doch wegens de aanwezigheid van HLA-B27 in het bloed, is er een voorbeschiktheid. Er zijn aanwijzingen dat geslachtsverkeer de ziekte van Reiter bevordert... maar de ziekte is geen geslachtsziekte.


O   m   s   c   h   r   i j   v   i   n   g :

Reiter syndroom (inleiding)
Het syndroom van Reiter behoort tot de groep reumatische ziekten. Bij deze ziekten treden niet alleen gewrichtsontstekingen (artritis) op, maar ook omstandigheden waarbij pijn gevoeld wordt in weefsel bij of rond de gewrichten. Deze weefsels zijn o.a. gewrichtsbanden, pezen en spieren. De meeste reumatische ziekten verlopen chronisch; dat houdt in dat ze niet echt te genezen zijn, maar door de juiste behandeling kunnen ze meestal goed onder controle gehouden worden.
Het syndroom van Reiter is genoemd naar dr. Hans Reiter. De reeds lang bekende reactieve artritis, vroeger ook de soldatenziekte genoemd, werd in 1916 door de Duitse legerarts Hans Reiter beschreven. Dit gebeurde tijdens de Eerste Wereld oorlog bij een soldaat die herstellende was van een diaree. Iets later werd deze ziekte ook door de Franse legerarts Fiessenger-Leroy beschreven. Hans Reiter beschreef voor het eerst de volgende ziekteverschijnselen:

  • Urethritis / ontsteking van de urethra (het buisje dat urine vanuit de blaas afvoert). Bij mannen resulteert deze ontsteking in afscheiding uit de penis. Bij vrouwen kan het zijn dat het geen symptomen veroorzaakt.
  • Conjunctivitis / ontsteking van het tere bindvlies dat aan de binnenkant van de oogleden en rond de oogbol zit.
  • Keratodermia blenorrhagia / een chronische huiduitslag met schilferachtige rode plekken, die op psoriasis lijkt.

Het syndroom van Reiter wordt in verband gebracht met bepaalde soorten infecties en met (erfelijke) aanleg om de ziekte te krijgen. Bij sommige mensen breekt de ziekte uit, blijft enkele maanden en verdwijnt daarna geheel. Anderen houden jarenlang klachten.

Wie krijgt het syndroom van Reiter
Hoewel iedereen aan de ziekte kan gaan lijden, zijn het hoofdzakelijk mannen tussen de 20 en 40 jaar die het syndroom van Reiter kunnen krijgen. De ziekte wordt bij vrouwen niet vaak vastgesteld, omdat de symptomen niet zo duidelijk zijn als bij mannen.

Waardoor wordt de ziekte van Reiter veroorzaakt
De oorzaak van het syndroom van Reiter is grotendeels onbekend, maar er zijn enkele aanknopingspunten. Bij veel mensen ontwikkelt het syndroom van Reiter zich nadat zij een infectie aan de urinewegen hebben gehad. Maar of en hoe deze infecties uiteindelijk tot het syndroom van Reiter leiden moet nog worden aangetoond. Er zijn ook aanwijzingen dat erfelijke aanleg een rol speelt. Sommige mensen met het syndroom van Reiter hebben een bepaald soort weefsel type (te vergelijken met bloedgroep) of genetisch antigeen, HLA-B27 genoemd.
Dit kan van de ene generatie op de andere worden doorgegeven en ongeveer acht procent van de bevolking heeft dit antigeen. Het hebben van het HLA-B27 antigeen hoeft niet te betekenen dat u deze ziekte ook krijgt; het betekend eenvoudig dat bij u de kans daarop groter is dan bij mensen zonder dit antigeen. De ziekte zelf is niet erfelijk, doch wegens de aanwezigheid van HLA-B27 in het bloed, is er een voorbeschiktheid.

Infecties
Hoewel infecties een aanzet lijken te geven tot het syndroom van Reiter zijn de bacteriën die deze infecties veroorzaken nog niet allemaal geindentificeerd. Zij zijn niet aangetroffen in de gewrichten, wat het moeilijk maakt ze de schuld te geven van het verwekken van de ziekte.
Wetenschappelijke onderzoekers weten niet wat bij sommige mensen de oorzaak kan zijn van de infecties aan de urinewegen, die voorafgaan aan het syndroom van Reiter. Wat ze wel weten is dat deze infecties kunnen worden veroorzaakt door diverse organismen die worden overgebracht door seksueel contact, maar of een dergelijk infectie dan ook direct het syndroom van Reiter teweegbrengt is niet bekend.

Diagnose
De diagnose wordt gesteld aan de hand van de klachten en van een uitgebreid lichamelijk onderzoek waarbij met name de gewrichten, ogen en de huid beoordeeld worden. Hoewel het syndroom van Reiter niet vastgesteld kan worden door middel van eenvoudige laboratoriumonderzoek, kan zo'n onderzoek wel aantonen of u een infectie heeft. De specialist kan ook vloeistof uit de aangetaste gewrichten afnemen om te zien of er een bijzondere soort gewrichtsontsteking aanwezig is. Controle op de aanwezigheid van het
HLA-B27 antigeen kan helpen de diagnose te bevestigen, maar het is absoluut geen bewijs dat u de ziekte heeft.

Behandeling
Omdat er geen geneesmiddel tegen het syndroom van Reiter bestaat, zal de behandeling zich richten op het onder controle houden van de ontstekingsverschijnselen en het voorkomen of verminderen van de schade aan de gewrichten. Hoofdzaak is dat u zich goed voelt, zodat u kunt doorgaan met uw normale activiteiten.
De meest gebruikte medicijnen die voorgeschreven worden bij de behandeling van het syndroom van Reiter zijn de anti-reumatische medicamenten (NSAID).
Deze middelen helpen de pijn en ontsteking, waarmee het syndroom van Reiter gepaard gaat, te verminderen, maar niet iedereen reageert even goed op deze behandeling. Bij sommige mensen kan een medicijn dat in het begin niet hielp enkele maanden later wel effect hebben. Daarom zal de arts een proefperiode nodig hebben, waarin verandering van medicijnen plaatsvindt totdat de beste voor u gevonden zijn.
Omdat er een relatie schijnt te bestaan tussen seksuele activiteit en het syndroom van Reiter, wordt het regelmatige gebruik van condooms sterk aanbevolen, in ieder geval bij wisselende contacten.
Vanwege het feit dat de huiduitslag bij deze ziekte niet ernstig is, wordt deze meestal niet met medicijnen behandeld, ook omdat de verschijnselen dikwijls vanzelf weer verdwijnen.
De oogontsteking moet soms met oogdruppels behandeld worden. Hoewel het erop lijkt dat het syndroom van Reiter door een infectie veroorzaakt wordt, blijkt in de praktijk dat het gebruik van antibiotica (infectie bestrijdende medicamenten) vaak niet effectief is.

Emotionele aspecten
Leven en omgaan met een chronische ziekte kan soms moeilijk zijn. Bij veel mensen is het syndroom van Reiter niet ernstig en heeft het weinig invloed op hun activiteiten en emoties. Maar bij anderen zijn er tijden dat de ziekte uitmondt in perioden van depressiviteit, boosheid en frustratie.
Er zijn mensen die denken dat zulke gevoelens verdwijnen door ze te ontkennen of te onderdrukken. Ontkenning is echter geen goede manier om met veranderende emoties om te gaan. De waarheid accepteren omtrent de ziekte en de daarbij behorende gevoelens is vaak de eenvoudigste manier om zulke problemen in het juiste perspectief te zien,
Open gesprekken met vrienden, familieleden en artsen helpen mensen met chronische ziekten zich aan hun situatie aan te passen. Professionele hulpverlening kan verlichting of steun geven. Artsen, verpleegkundigen en maatschappelijk werkers kunnen informatie geven over psychologische begeleiding. Ook kunnen beroepskeuze-adviseurs en ergo-therapeuten helpen bij problemen die het werk met zich meebrengt.
Vanwege de mogelijke relatie met seksuele activiteiten kunnen sommige mensen met het syndroom van Reiter zich beschaamd voelen over hun toestand. Daardoor kunnen intieme persoonlijke relaties verstoord worden. Als een van de partners niet over de toestand durft te praten zal discussiëren hierover heel moeilijk worden. Een deel van het probleem kan voortkomen uit de huiduitslag of afscheiding uit de penis en kunnen soms mensen weerhouden zich prettig te voelen in hun lichaam. De mens met een verminderd zelfvertrouwen kan echt wel emotionele steun gebruiken om dit te herstellen.
Omdat er nog geen behandeling gevonden is die voor iedereen helpt, zullen er mensen zijn die het vertrouwen verliezen. Zij zoeken steeds andere artsen in een poging genezen te worden. Dit kan resulteren in kostbaar tijdverlies. Mensen met het syndroom van Reiter moeten hun ziekte begrijpen, zodat de verwachtingen van hen zelf en ten opzichte van hun arts realistisch zijn.
Als u iets niet begrijpt van uw ziekte, leg dat dan voor aan uw arts

De toekomst
Er zijn mensen waarbij het syndroom van Reiter zich beperkt tot een periode, waarna de symptomen kunnen verdwijnen om nooit meer terug te keren. Het komt echter vaak voor dat mensen met het syndroom van Reiter klachten blijven houden. Het wetenschappelijke onderzoek blijft er daarom op gericht de oorzaak van de ziekte op te sporen en daardoor de behandeling effectiever te maken.

Bron:   Vlaamse Reumaliga
         .Mark Schut – Haarlem

Voor de inhoud van dit artikel verwijzen wij naar de bronnen en draagt de RPV ’s-Hertogenbosch e.o. dan ook geen verantwoording!

Naar het begin van de pagina